Obligacje skarbowe detaliczne — jak działają i czym różnią się serie

Obligacje skarbowe detaliczne to pożyczka, której udzielasz państwu. Skarb Państwa zobowiązuje się oddać pieniądze po określonym czasie i zapłacić odsetki według zasad zapisanych w liście emisyjnym. Nominał jednej obligacji to 100 zł, więc próg wejścia jest niski.

Na liście serii łatwo się pogubić, bo różnią się trzema rzeczami: czasem, sposobem liczenia odsetek i tym, kiedy odsetki trafiają do Ciebie.

Serie ROS i ROD są dostępne tylko dla rodzin korzystających ze świadczenia wychowawczego (800+) i mają korzystniejsze warunki.

Konkretne oprocentowanie każdej nowej emisji Ministerstwo Finansów ogłasza co miesiąc — dlatego celowo nie podajemy tu liczb, które za miesiąc byłyby nieaktualne.

• Stałe (OTS, TOS) — znasz wynik z góry. Dobre, gdy spodziewasz się spadku stóp procentowych, słabe, gdy inflacja przyspiesza.
• Zmienne (ROR, DOR) — idą za stopą referencyjną NBP. Rosną, gdy NBP podnosi stopy, i spadają, gdy je obniża.
• Indeksowane inflacją (COI, EDO, ROS, ROD) — od drugiego roku oprocentowanie to inflacja z ustalonego wcześniej okresu plus stała marża. To najbliższe zabezpieczeniu siły nabywczej, jakie oferuje rynek detaliczny.

W seriach ROR i DOR odsetki są wypłacane co miesiąc. W COI — co roku. W TOS i EDO odsetki się kapitalizują, czyli dopisują do wartości obligacji i same zaczynają zarabiać; całość dostajesz przy wykupie. Kapitalizacja w długim terminie robi realną różnicę — dlatego EDO bywa wybierane na oszczędności „na lata”.

• Gdzie: przez serwis obligacjeskarbowe.pl, w bankowości internetowej PKO Banku Polskiego i Banku Pekao oraz w ich oddziałach.
• Podatek: od odsetek pobierany jest 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki). Wyjątek: obligacje kupione w ramach IKE lub IKZE.
• Przedterminowy wykup: w większości serii możesz odzyskać pieniądze wcześniej, ale za opłatą określoną w liście emisyjnym. Opłata jest pobierana z naliczonych odsetek, więc nie tracisz wpłaconego kapitału — tracisz część zysku.
• Zamiana: zapadające obligacje można zwykle zamienić na nowe po cenie nieco niższej od nominalnej, co jest drobnym bonusem za pozostanie.

Na co uważać

Obligacje skarbowe nie mają ryzyka kursowego ani giełdowego, ale nie są wolne od ryzyka w ogóle: przy stałym oprocentowaniu wysoka inflacja zjada realny zysk, a wcześniejsze wyjście kosztuje. Dopasuj serię do tego, kiedy naprawdę będziesz potrzebować pieniędzy.

Źródła

• Obligacje skarbowe — serwis Ministerstwa Finansów

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest rekomendacją inwestycyjną. Aktualne oprocentowanie i warunki każdej serii określa jej list emisyjny.