IKE i IKZE — czym się różnią i komu się opłacają
Dwa konta emerytalne, dwie różne ulgi. IKE zwalnia z podatku od zysków na końcu, IKZE daje ulgę co roku, ale dzieli się z fiskusem przy wypłacie. Która z nich pasuje do Ciebie?
IKE i IKZE to nie produkty, tylko „opakowania” podatkowe. W środku możesz trzymać lokatę, obligacje skarbowe, fundusze albo akcje — a samo opakowanie decyduje o tym, jak rozliczysz się z fiskusem. Oba konta reguluje ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.
IKE — ulga na końcu
Na IKE wpłacasz pieniądze już opodatkowane. Korzyść pojawia się przy wypłacie: jeśli spełnisz warunki, nie płacisz 19% podatku od zysków kapitałowych.
Warunki wypłaty bez podatku:
- ukończone 60 lat albo 55 lat i nabyte uprawnienia emerytalne,
- wpłaty w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych albo ponad połowa wszystkich wpłat dokonana nie później niż pięć lat przed wnioskiem o wypłatę.
Wypłata wcześniej jest możliwa, ale wtedy od zysku pobierany jest zwykły podatek Belki — tracisz ulgę, nie kapitał.
IKZE — ulga co roku
Na IKZE działa to odwrotnie. Wpłaty odliczasz od podstawy opodatkowania w rocznym PIT, więc co roku odzyskujesz część pieniędzy — tym więcej, im wyższy masz próg podatkowy.
Przy wypłacie po ukończeniu 65 lat (i wpłatach w co najmniej pięciu latach kalendarzowych) płacisz zryczałtowane 10% podatku od całej wypłacanej kwoty. Wcześniejszy zwrot jest możliwy, ale wtedy wartość IKZE doliczasz do dochodu i rozliczasz według skali — ulga przestaje się opłacać.
- lat — wiek wypłaty z IKE bez podatku
- 60 / 55lat — wiek wypłaty z IKE bez podatku
- lat — wiek wypłaty z IKZE z 10% podatku
- 65lat — wiek wypłaty z IKZE z 10% podatku
- lat kalendarzowych z wpłatami — warunek obu kont
- 5lat kalendarzowych z wpłatami — warunek obu kont
Limity wpłat
Limity zmieniają się co roku i są liczone z prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia:
- IKE — trzykrotność tej kwoty,
- IKZE — 1,2-krotność, a dla osób prowadzących działalność gospodarczą 1,8-krotność.
Aktualne kwoty na dany rok podaje instytucja prowadząca konto i Ministerstwo Finansów. Możesz mieć jednocześnie jedno IKE i jedno IKZE — i korzystać z obu limitów.
Które dla kogo
- IKZE opłaca się najbardziej osobom w wyższym progu podatkowym i tym, które odliczony podatek faktycznie odłożą lub zainwestują, a nie wydadzą.
- IKE jest prostsze i elastyczniejsze przy większych kwotach — nie ma podatku przy wypłacie po spełnieniu warunków, a limit jest znacznie wyższy.
- Wiele osób zaczyna od IKZE (bo ulga jest widoczna od razu) i dokłada IKE, gdy limit IKZE jest wykorzystany.
Co w środku
IKE i IKZE możesz prowadzić jako rachunek bankowy (lokata), rachunek maklerski (akcje, ETF-y, obligacje), w funduszu inwestycyjnym albo u ubezpieczyciela. Popularne jest IKE z obligacjami skarbowymi — łączy zwolnienie z podatku z niskim ryzykiem. Konto można przenieść do innej instytucji wypłatą transferową bez utraty ulg.
Częste pytania
Czy mogę wypłacić pieniądze z IKE przed 60. rokiem życia?
Tak, w każdej chwili. Stracisz wtedy zwolnienie z podatku — od zysku zostanie pobrany podatek Belki.
Czy IKE i IKZE dziedziczy się?
Tak. Środki przechodzą na osoby uprawnione wskazane w umowie albo na spadkobierców.
Czy ulga z IKZE przysługuje, gdy rozliczam się liniowo?
Tak, wpłaty na IKZE można odliczyć również przy podatku liniowym.
Źródła
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest poradą podatkową ani rekomendacją inwestycyjną.
